Voetbal is de populairste sport ter wereld. Meer dan vier miljard mensen volgen het spel, kijken naar wedstrijden of spelen zelf op een veld. Van kleine dorpsclubs in Nederland tot de grootste stadions in Europa: de passie voor het spel is overal voelbaar. Wat maakt dit spel zo bijzonder? En waarom raakt het zoveel mensen, jong en oud?
De geschiedenis van het spel
Het moderne voetbal ontstond in Engeland rond 1863. In dat jaar schreven vertegenwoordigers van Engelse clubs de eerste officiële spelregels op. Daarvoor bestonden er al eeuwenlang spellen waarbij een bal met de voet werd gespeeld, maar de regels verschilden sterk per regio. De oprichting van de Football Association bracht orde in de chaos. Vanuit Engeland verspreidde het spel zich snel over Europa en daarna naar de rest van de wereld. Het eerste officiële WK werd in 1930 gespeeld in Uruguay. Uruguay won ook meteen die eerste editie. Sindsdien groeide het toernooi uit tot het grootste sportevenement op aarde.
Hoe het spel in elkaar zit
Een wedstrijd bestaat uit twee helften van elk 45 minuten. Twee teams van elk elf spelers proberen de bal in het doel van de tegenstander te schieten. De keeper is de enige speler die de bal met de handen mag raken, maar alleen binnen het eigen strafschopgebied. Buiten dat gebied gelden dezelfde regels als voor de andere spelers. Het lijkt simpel, maar in de praktijk draait het spel om samenwerking, inzicht en conditie. Een ploeg heeft doorgaans verdedigers, middenvelders en aanvallers. Elke positie vraagt om andere kwaliteiten. Een goede verdediger hoeft niet dezelfde skills te hebben als een snelle spits. Die verscheidenheid maakt het spel veelzijdig en aantrekkelijk voor veel verschillende typen spelers.
Nederland en zijn voetbalcultuur
In Nederland heeft het spel een bijzondere status. De KNVB, de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond, werd in 1889 opgericht en is daarmee een van de oudste voetbalbonden ter wereld. Het land heeft een rijke tradítie van aanvallend spel, sterk verbonden met de naam Johan Cruijff. Hij speelde in de jaren zeventig een stijl die wereldwijd indruk maakte en later bekend werd als totaalvoetbal. Clubs als Ajax, Feyenoord en PSV hebben in Europa meerdere prijzen gewonnen. Ajax won de Europa Cup I maar liefst vier keer. Het Nederlands elftal haalde drie keer de WK-finale, in 1974, 1978 en 2010, maar won het toernooi nog niet. Toch staat de voetbalcultuur in Nederland hoog aangeschreven. Jonge spelers worden op vroege leeftijd opgeleid met aandacht voor techniek en inzicht, en dat levert regelmatig internationaal talent op.
De invloed van geld en media op het profvoetbal
Het professionele spel is de afgelopen decennia sterk veranderd door de groei van televisierechten en sponsorcontracten. Topclubs in de Premier League, La Liga en de Serie A verdienen honderden miljoenen per seizoen. Dat heeft geleid tot grote inkomensverschillen tussen clubs. Een kleine club in de Nederlandse eredivisie kan financieel niet tippen aan een grootmacht als Manchester City of Real Madrid. Transfers van spelers zijn daardoor ook fors gestegen. De overgang van Neymar van Barcelona naar Paris Saint-Germain in 2017 kostte ruim 222 miljoen euro, een bedrag dat tot de verbeelding spreekt. Critici stellen dat deze ontwikkeling het spel minder eerlijk maakt, omdat rijke clubs steeds dominanter worden. Anderen zien het als een teken van de enorme aantrekkingskracht die het spel wereldwijd heeft. De discussie over balans en eerlijkheid in het profvoetbal speelt nog steeds.
Veelgestelde vragen
Hoeveel spelers staan er in een voetbalteam?
Een voetbalteam bestaat uit elf spelers die tegelijk het veld in gaan. Daarnaast heeft elke ploeg wisselspelers op de bank. Afhankelijk van de competitie mogen er drie tot vijf wissels worden gemaakt tijdens een wedstrijd.
Wat is de offsidesregel?
De offsidesregel bepaalt dat een aanvaller op het moment van de pass niet dichter bij het doel van de tegenstander mag staan dan de een na laatste verdediger. Is dat wel het geval, dan fluit de scheidsrechter voor buitenspel en krijgt de verdedigende ploeg een vrije trap.
Wanneer wordt er een strafschop gegeven?
Een strafschop wordt gegeven als een speler van de verdedigende ploeg een overtreding begaat binnen het eigen strafschopgebied. De aanvallende ploeg mag dan een vrije schop nemen vanaf de strafschopstip, elf meter van het doel.
Hoe lang duurt een voetbalwedstrijd?
Een officiële wedstrijd duurt negentig minuten, verdeeld over twee helften van 45 minuten. Na beide helften voegt de scheidsrechter extra tijd toe om gemiste speeltijd door bijvoorbeeld blessures of wissels te compenseren. Bij een gelijkstand in bepaalde ronden kan er verlengd worden met twee keer vijftien minuten.
