Kettingspray voor je motor houdt de ketting gesmeerd, beschermd tegen roest en voorkomt snel slijtage van zowel de ketting als het tandwiel. Het is een van de eenvoudigste onderhoudsmiddelen die er zijn, maar de keuze van het product en de manier van aanbrengen maken een groot verschil in hoe lang je ketting meegaat.
Wat doet kettingspray precies?
Een motorketting werkt onder zware omstandigheden. Hij staat bloot aan hitte van de uitlaat, vuil van de weg, regen en de constante spanning van het rijden. Zonder smering droogt de ketting uit, ontstaat er meer wrijving en slijt hij veel sneller. Kettingspray lost dat op door een beschermende vetlaag aan te brengen op de schakels, de pennen en de ringen van de ketting.
De meeste moderne motorfietskettingen zijn zogenaamde O-ring of X-ring kettingen. Die hebben rubberen ringen tussen de schakels die fabrieksvet vasthouden. Kettingspray voor deze kettingen hoeft dus alleen de buitenkant te smeren en te beschermen tegen vocht en vuil. Gebruik je een kettingspray die oplosmiddelen bevat die niet geschikt zijn voor rubberringen, dan kunnen die ringen beschadigen. Kies daarom altijd een spray die expliciet geschikt is voor O-ring en X-ring kettingen.
Welke kettingspray kies je voor je motor?
Er zijn veel merken op de markt. Bekende namen zijn Putoline, Honda, Liqui Moly, S100, Bel-Ray en Muc-Off. De verschillen zitten in de viscositeit (dun of dik), de slingerweerstand (hoe goed de spray op de ketting blijft zitten), en de bescherming tegen water. Hieronder een kort overzicht van de meest gebruikte typen:
- Wit/wax-gebaseerde spray (zoals S100 of veel Putoline-varianten): droogt op tot een droge, witte laag. Trekt minder vuil aan dan een natte spray. Populair voor motorrijders die regelmatig in de stad rijden of weinig modder tegenkomen.
- Natte/transparante spray (zoals Bel-Ray of Liqui Moly): blijft vochtig en kleeft iets meer. Geeft goede bescherming in natte of modderige omstandigheden, maar trekt ook sneller vuil aan. Geschikt voor off-road of regen.
- Biologisch afbreekbare spray (zoals bepaalde Muc-Off producten): milieuvriendelijker alternatief, vergelijkbare prestaties als traditionele sprays bij normaal gebruik.
Voor de meeste wegmotoren is een wax-gebaseerde kettingspray een goede keuze. Hij smiert goed, blijft relatief schoon en is makkelijk te verwijderen bij de volgende beurt. Bij twijfel: kijk of de fabrikant van je motor een type aanbeveelt in het onderhoudsboekje.
Zo breng je kettingspray correct aan
Hoe je de spray aanbrengt is minstens zo belangrijk als welke spray je kiest. Doe je het verkeerd, dan loop je meer kans op slingerende spray op je band of achterwiel, wat gevaarlijk is.
- Rij de motor even warm of draai de ketting een beetje mee zodat je alle schakels kunt bereiken. Een warme ketting neemt smering beter op.
- Zet de motor op de standaard zodat je het achterwiel kunt draaien.
- Spuit op de binnenkant van de ketting, bij het onderste gedeelte van de ketting tussen het tandwiel en het achterwiel. Draai het wiel langzaam mee terwijl je spaart. Zo verdeel je de spray gelijkmatig over alle schakels.
- Laat de spray even intrekken, minimaal 2 tot 3 minuten. Daarna veeg je de overtollige spray voorzichtig af met een doekje. Zo voorkom je dat resten op het wiel of de band terechtkomen.
- Laat niet meteen rijden: geef de spray de tijd om te hechten voordat je op de snelweg rijdt.
Spuit nooit direct op de band of het wiel, en houd de bus altijd gericht op de ketting zelf. Een korte spuitneus of uitlooptube helpt om preciezer te spuiten.
Hoe vaak gebruik je kettingspray?
Als vuistregel geldt: breng kettingspray aan na elke 500 tot 800 kilometer, of na elke rit in de regen. Heb je in natte of vuile omstandigheden gereden, dan is het slim om de ketting eerst schoon te maken met een kettenreiniger voordat je nieuwe spray aanbrengt. Oud, vermengd vet met zand en vuil werkt schurend en versnelt slijtage.
Controleer ook regelmatig de kettingspanning. Een te strakke of te slappe ketting slijt sneller, ongeacht hoe goed je hem smeert. Kettingspray verlengt de levensduur van je ketting, maar vervangt niet het controleren van de spanning.
Een goed onderhouden ketting met de juiste spray kan gemakkelijk 20.000 tot 30.000 kilometer meegaan. Verwaarlozing kan die levensduur halveren. De kosten van een blikje kettingspray zijn minimaal in vergelijking met een nieuwe ketting en tandwielen.
